BRING BACK THE HAPPENING

‘We hebben genoeg stilgezeten’

De eerste eigen productie van acteur en performer Marius Mensink bij Nineties Productions had eigenlijk een roep om ontregeling moeten worden: Bring Back the Happening! Maar sinds maart 2020 raakt de wereld dusdanig opgeschud dat deze tijd de maker om iets anders vraagt. In plaats van een pleidooi voor turbulente ontregeling, wordt Bring Back the Happening een rituele oefening voor houvast.

In de succesvolle voorstelling Untitled, 2017 speelt Marius voor het eerst mee met Nineties Productions. In deze vervreemdende talkshowvoorstelling die deels op losse schroeven lijkt te staan, waren het juist die onbedachte momenten die hem zo raakten. Marius: “Daarom wilde ik in mijn eigen werk iets over ontregeling maken. Een voorstelling die elke keer iets anders kon zijn, een met veiligheidsspelden aan elkaar gestoken collage. Maar intussen gebeurde er iets dat de wereld zo ontregelde, dat deze tijd om een ander soort reflectie vroeg.”

 

“Ook wij liepen niet meteen warm voor het idee van een voorstelling met publieksparticipatie. En toch maken we nu een performance waarin we precies dat doen.”

– Anne Maike Mertens, Regisseur

 

Bring Back The Happening is niet de chaotische wervelwind geworden die Marius drie jaar eerder voor ogen had. Turbulente lucht wordt netjes gekanaliseerd en vult het opblaasdecor tot een grote zachte gele cocon waar het publiek naar binnen kan. In deze performance wordt het theater tot de essentie gestript die de afgelopen twee jaar niet langer vanzelfsprekend bleek: een warm samenkomen. Het publiek bouwt de ruimte en performance samen met de acteurs op en voert gezamenlijk een ritueel uit. Marius: “In de happening zijn performer en toeschouwer gelijk, er is een gedeelde verantwoordelijkheid en daar zit iets heel moois en kwetsbaars in. Wanneer het aanvankelijke ongemak weg ebt en we het echt samen doen, vind ik dat heel ontroerend.”

Regisseur Anne Maike Mertens haalt verontschuldigend haar schouders op: “Laten we maar zeggen: ook wij liepen niet meteen warm voor het idee van een voorstelling met publieksparticipatie. En toch maken we nu een performance waarin we precies dat doen. Want ik voel als mens dat ik dit echt wil proberen. Ik vind het waardevol om uit te zoeken hoe we iets als groep kunnen ervaren. Natuurlijk, we hadden kunnen zeggen: wij doen het ritueel en het publiek kijkt vanaf de tribune toe. Maar dat lijf moet mee. We hebben al genoeg stilgezeten: we moeten weer bewegen en contact maken met dat kwetsbare lichaam!”

 

“Theater is de plek waar we op de tijdgeest en de pandemie kunnen reflecteren, en tegelijkertijd heeft de pandemie de voorwaardes van het theater opengebroken, die tweeledigheid vind ik heel vet, en het zorgt er voor dat we tot nieuwe vormen kunnen komen.”

– Anne Maike Mertens, Regisseur

 

Terwijl in september 2021 de theaters weer opengaan en het leven in oude patronen lijkt te vervallen, willen de makers met hun performance een moment in de tijd markeren. Marius: “We hadden ons intussen al een beetje vrij gerekend: het ‘nieuwe normaal’ zou beginnen, maar we vroegen ons af: moesten we niet eerst afscheid nemen van het oude? We waren bezig daarvoor een rituele happening te construeren, maar werden op het hoogtepunt neergesabeld. We moesten weer in lockdown en de première werd uitgesteld. Straks in maart mogen we eindelijk weer, maar inmiddels is de toon van ons ritueel -net als de tijd- weer compleet veranderd.”

Dramaturg Hannah van Wieringen vult aan: “In september gingen we er misschien veel naïever vanuit dat we een ritueel nodig hadden om iets af te sluiten: onze happening gaf de ruimte om gezamenlijk afscheid te nemen van dat wat we verloren hadden in de pandemie. Maar inmiddels is duidelijk dat we hiermee door zullen moeten leren leven. De vraag in dit ritueel is niet langer: ‘hoe sluiten we dit af?’ maar: ’hoe implementeren we dit?’ En de behoefte aan samenkomst is alleen maar toegenomen.”

 

“De vraag in dit ritueel is niet langer: ‘hoe sluiten we dit af?’ maar: ’hoe implementeren we dit?’ En de behoefte aan samenkomst is alleen maar toegenomen.”

– Hannah van Wieringen, Dramaturg

 

De makers verdiepen zich voor Bring Back the Happening in allerlei rituelen, van katholieke processies tot het wegdansen van je zorgen in een club. “Ook onze eigen onervarenheid vormde een inspiratie,” vertelt Anne Maike. “Wij Nederlanders zijn niet zo goed in rituelen. We komen niet zo heel veel verder dan een doopsel, een huwelijk of het vieren van een verjaardag. Terwijl in andere culturen rituelen enorm veel steun bieden.”

 

“Rituelen lossen niet praktisch iets op, maar maken door hun welgevormdheid dat we even verlost zijn van het idee dat we het niet weten. Ik hoop dat ons publiek zich in dit ritueel voor even bevrijd voelt.”

-Marius Mensink, acteur en performer

 

Marius: “Socioloog Walter Weyns schreef in een artikel: ‘Rituelen lossen niet praktisch iets op, maar maken door hun welgevormdheid dat we even verlost zijn van het idee dat we het niet weten.’ Ik hoop dat ons publiek zich in dit ritueel voor even bevrijd voelt uit de mist van deze tijd; zodat we, al is het maar voor kort, in deze gezamenlijke happening geen ontregeling vinden, maar juist een gevoel van houvast.”